ថ្ងៃសៅរ៍ ទី21.សីហា 2021.ម៉ោង 8:45

ព្រិត្ដិការណ៍ ឆ្នាំ២០០១ ខែកក្កដា -កញ្ញា

ថ្ងៃ ទី០៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ ក្រុម​ជំរិត​ទារ​ប្រាក់ ដែល​ហៅ​ខ្លួន​ឯង​ថា “ម៉ារីយ៉ា” បាន​បោក​គ្រាប់​បែក​ទៅ​លើ​សណ្ឋា​គារ​ចំនួន​ ២ គឺ​ហុង​កុង និង សណ្ឋា​គារ​ពេញ​ចិត្ត​នៅ​ភ្នំ​ពេញ​ ធ្វើ​អោយ​មនុស្ស​ ៣​នាក់ បាន​ស្លាប់​។
ប្រ​ធាន​ហ៊្វុន​ស៊ីន​ប៉ិច ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​​រណរិទ្ធិ ប្រកាសថា ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់ សិរីវុឌ្ឍ ដែល​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​សម្តេច​សីហនុ​ នឹង ក្លាយ​ជា​អគ្គ​លេខា​ធិ​ការ​ថ្មី​ របស់​គណ​បក្ស​។ ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ Sirivudh ត្រូវ​បាន​និរ​ទេស​ខ្លួន​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៥ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ ពី​បទ​រៀប​ចំ​ផែន​ការ សម្លាប់​លោក​ហ៊ុន​ សែន នាយក​រដ្ឋ​មន្ដ្រី​ទី​២​ គាត់​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​នៅ​ឆ្នាំ១៩៩៨ បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​សម្រប​សម្រួល​ រវាង​គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​ និង​ ហ៊្វុន​ស៊ិន​ប៉ិច​។​

ខែកក្កដា ៦, ២០០១ ក្រសួង​ការ​បរ​ទេស​ ចេញ​សេច​ក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌​មាន​មួយ​ ដែល​ប្រកាស​ ពី​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវ​ការ នៅ​កម្ពុជា​ដោយ​ប្រធាន​រដ្ឋ​សភា​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ គីម យ៉ុង​ណាម​ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១៧-២០ ខែ​កក្កដា ថ្ងៃ ទី​០១ តាម​ការ​អញ្ជើញ​របស់​ស្តេច​សីហនុ​។​

ថ្ងៃ ទី​១១ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ រដ្ឋ​សភា​អនុម័ត ការ​កែ​សំរួល​ច្បាប់​ សំរាប់​ការ​បង្កើត​តុលា​ការ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ របស់​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដែល​នៅ​រស់ ចំពោះ​អំពើ​ឃោរ​ឃៅ​ ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ ក្នុង​រជ្ជ​កាល​របស់​ពួក​គេ​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧៥-១៩៧៩​។ ការ​ធ្វើ​វិសោធន​កម្ម គឺ​ចាំ​បាច់ ដើម្បី​បំពេញ​សេច​ក្តី​ជំទាស់​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្ម​នុញ្ញ ចំពោះ​ការ​កាត់​ទោស​ប្រហារ​ជីវិត​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់​ ដោយ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ នៃ ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​។

ថ្ងៃ ទី ១៤ ខែ​​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ អតី​ត​ឧត្តម​សេនីយ​ម្នាក់​ គឺ​អ៊ុក​សត្យា Ouk Satya ដែល​ចោទ​ប្រកាន់​ជាប់​ទាក់​ទង​ នឹង​ ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់​បែក​ នៅ​សណ្ឋា​គារ​ពីរ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ កាល​ពី​ដើម​ខែ​នេះ​ បាន​ប្រគល់​ខ្លួន​ឱ្យ​អាជ្ញា​ធរ​។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​លោក​បាន​បដិ​សេធ មិន​ពាក់​ព័ន្ធ​ នឹង ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់​បែក​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ ទី​៤ ខែ​កក្កដា ដែល​បណ្តាល​ ឲ្យ​មនុស្ស​ ៣​នាក់​ស្លាប់​ និង ១២​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​រង​របួស​។ ប៉ូលីស​បាន​ចាប់​ខ្លួន​មនុស្ស​ពី​រ​នាក់​ រួច​ហើយ​រួម​ទាំង​អតីត​ទាហាន​កម្ពុជា​ម្នាក់​ និង​ បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពួក​គេ​ពី​បទ​ភេរ​វ​កម្ម និង​ បង្កើត​ក្រុម​ប្រដាប់​អាវុធ​ខុស​ច្បាប់​។ បុរស​ទាំង​ពីរ​ បាន​សារ​ភាព​ចំពោះ​ការ​ចោទ​​ប្រកាន់​នេះ ​ដោយ​និយាយ​ថា​ បំណង​របស់​ពួក​គេ​គឺ​ជំរិត​ទារ​ប្រាក់​ និង បង្កើត​ភាព​វឹក​វរ​នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​។ ពួក​គេ​អះ​អាង​ថា​ អ៊ុក សត្យា ជា​មេ​ខ្លោង​នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​វាយ​ប្រហារ​។ [ABC]

ថ្ងៃ​ ទី​១៦ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន បណ្តេញ​លោក​សូ ម៉ារ៉ា​ អគ្គ​នាយក​ នៃ ក្រសួង​ទេស​ចរណ៍ចេញ​ពី​តំណែង​ បន្ទាប់​ពី​មាន​ភាព​ចម្រូង​ចម្រាស​លើ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ ដែល​បាន​ចរ​ចា​ជា​មួយ​អាជ្ញា​ធរ​ថៃ​ ដែល​ក្នុង​នោះ មាន​​ការ​គ្រប់​គ្រង​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​មួយ​ផ្នែក​ ត្រូវ​បាន​​ប្រគល់​ទៅ​ឱ្យ​ប្រទេស​ថៃ។ សមាជិក​រដ្ឋស​ភា​ចំនួន ៣៩​រូប បាន​ផ្ញើ​លិខិត​ទៅ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ហ៊ុន សែន ទាម​ទារ​ឱ្យ​ដក​លោកសូ ម៉ារ៉ា ពី​តំណែង​ប្រធាន​។

ថ្ងៃ ទី​១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ ការិយា​ល័យ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្គ្រាម នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​អាមេរិក និង សម្ព័ន្ធ​ភាព ដើម្បី​យុត្តិ​ធម៌​អន្តរ​ជាតិ​ បាន​ចេញ​របាយ​ការណ៍​មួយ​ ដោយ​ដាក់​ឈ្មោះ​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ចំនួន ៧​នាក់ ជា​បេក្ខ​ជន​សម្រាប់​ការ​កាត់​ទោស​ ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​ នឹង​ មនុស្ស​ជាតិ​ ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដ៏​រន្ធត់​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩ គឺ ១. នួន ជា, ២. អៀង សារី, ៣. ខៀវ សំផន, ៤.តាម៉ុក, ៥. កែ ពក, ៦. ស៊ូ ម៉េត និង ៧. មាស មុត។
បេក្ខ​ជន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​ហ្វ៊ុន​ស៊ិនប៉ិច គឺ​លោក​មាស សយ នៅ​ខេត្ត​កំពង់​ឆ្នាំង​ ត្រូវ​បាន​បាញ់​សម្លាប់​ដោយ​មនុស្ស​មិន​ស្គាល់​អត្ត​សញ្ញាណ​ ចំនួន​២​នាក់​។

ក្នុង​វិស័យ​ទេស​ចរណ៍​ លោក​វេង​ សេរី​វុធ​ សរ​សេរ​លិខិត​ទៅ​សម​ភាគី​ថៃ របស់​លោក​ Somsak Thepsutin លុប​ចោល​កំណត់​ត្រា​ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថ​លេខា​ នៃ​ កិច្ច​ប្រជុំ​រវាង​មន្រ្តី​ថៃ​ និង កម្ពុជា ស្តី​ពី​អ្វី​ដែល​ហៅ​ថា ការ​ជួល​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មិថុនា នៅ​ស៊ី​សាកេត​។ លោក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា តំណាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ គឺ លោក​សូ ម៉ារ៉ា បាន​ប្រព្រឹត្ដ​លើស​ពី​មុខ​តំណែង​របស់​លោក ហើយ​បាន​ចុះ​ហត្ថ​លេខា​ លើ​កំណត់​ហេតុ នៃ​ កិច្ច​ប្រជុំ​ដោយ​គ្មាន​ការ​យល់​ព្រម​ពី​ក្រសួង​។ [Bangkok Post-News

ថ្ងៃ ទី​១៩ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០០១ នាយក​រដ្ឋម​ន្រ្តីហ៊ុន សែន អំពាវ​នាវ​ឱ្យ​មាន​ការ​គ្រប់​គ្រង​ព្រំ​ដែន​ឱ្យ​បាន​ខ្លាំង​ក្លា ដើម្បី​បញ្ឈប់​ការ​រត់​ពន្ធ​គ្រឿង​ញៀន​ និង​ ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រដាប់​អាវុធ​ឆ្លង​ដែន​។​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ​បាន​ធ្វើ​កិច្ច​ចរចា​ ជា​មួយ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​សន្តិ​សុខ​សាធារ​​ណៈ​វៀត​ណាម លោក​ឡេ មីញ​ហួង Le Minh Huong នៅ​ទី​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ​។07/25/01]

ថ្ងៃ ទី​២០ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ៣​នាក់ ក្នុង​ចំ​ណោម ៧​នាក់​ ដែល​មាន​ឈ្មោះ ​ក្នុង​ការិយា​ល័យ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្គ្រាម នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​អាមេ​រិក​ និង របាយ​ការណ៍​សម្ព័ន្ធ​ភាព​យុត្តិ​ធម៌​ អន្តរ​ជាតិ​ ជា​ជន​សង្ស័យ​សំខាន់​ សម្រាប់​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ប្រឆាំង​ នឹង​ មនុស្ស​ជាតិ​ បាន​បដិ​សេធ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ ចំពោះ​ការ​សម្លាប់​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ប្រមាណ​ ១,៧​លាននាក់​ ក្នុង​កំឡុង​ពេល​នោះ​ (រជ្ជ​កាល​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩)​។

ប្រទេស​កម្ពុជា​ និង សាធារ​ណរដ្ឋ​ ប្រជា​មានិត​ប្រជា​ធិប​តេយ្យកូ​រ៉េ (កូរ៉េ​ខាង​ជើង) ចេញ​សេច​ក្តី​ថ្លែង​ការ​ណ៍​រួម​មួយ នៅ​ទី​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ ដោយ​បង្ហាញ​ពី​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​បន្ថែម​ទៀត​ នូវ​ ទំនាក់​ទំនង​ និង​ កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្តិ​ការ​ ជា​មិត្ត​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​។ សេច​ក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌​មាន​នេះ​ បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ជា​ផ្លូវ​ការ​របស់​ប្រធាន​រដ្ឋ​សភា​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ លោក​គីម យ៉ុង​ណាម ដែល​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាល​ពី​ថ្ងៃ ​ទី​១៧ ខែ​កក្កដា​។

ថ្ងៃ ទី​២១ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ចាប់​ផ្តើម​សម្រាប់​ថ្ងៃ ទី​៣ ខែ​កុម្ភះ ឆ្នាំ២០០២។ ឃុំ​ជាង ១៦០០ នឹង ជ្រើស​រើស​មេ​ដឹក​នាំ​របស់​ខ្លួន​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ប្រមាណ​ ៦​លាន​នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​ នឹង​មាន​សិទ្ធិ​បោះ​ឆ្នោត​។

ថ្ងៃ ទី​២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ ព្រឹទ្ធ​សភា បាន​អនុ​ម័ត​ជា​ឯក​ច្ឆន្ទ ដោយ​មាន​សំលេង​គាំទ្រ ​៥១ - ០ គឺ​ការ​ធ្វើ​វិសោធ​ន​កម្ម​ច្បាប់ សម្រាប់​ការ​បង្កើត​សាលា​ក្ដី​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ របស់​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដែល​នៅ​រស់​ចំពោះ​អំពើ​ឃោរ​ឃៅ​ ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​រជ្ជ​កាល​របស់​ពួក​គេ​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧៥​-​១៩៧៩​។ ការ​ធ្វើ​វិសោ​ធន​កម្ម គឺ​ចាំ​បាច់ ដើម្បី​បំពេញ​សេច​ក្តី​ជំទាស់​ របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ ចំពោះ​ការ​កាត់​ទោស​ប្រហារ​ជីវិត​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់​ដោយ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ នៃ ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​។​

ថ្ងៃ ទី​២៧ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ គណៈ​កម្មា​ធិការ​ព្រំ​ដែន​ទូ​ទៅ​កម្ពុជា​ - ថៃ បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​រយៈ​ពេល ​ថ្ងៃ របស់​ខ្លួន​ ដែល​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ ៦​ឆ្នាំ​ ដែល​ធ្វើ​ឡើង​រវាង​ថៃ របស់​នាយក​ដ្ឋាន​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​ពារ​ជាតិ​ Chavalit Yongchaiyudh និង រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​ពារ​ជាតិ​កម្ពុជា​ទៀ​បាញ់​។ [បាងកកប៉ុស្តិ៍ - ព័ត៌មាន ០៧/២៧/០១]

ថ្ងៃ ទី​២៩ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ កាសែត​បាង​កក​ប៉ុស្តិ៍ រាយ​ការណ៍​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​ស្នើ​សុំ​ឱ្យ​ប្រទេស​ថៃ ជួយ​ឱ្យ​ខ្លួន​ទទួល​បាន​នូវ​សមា​ជិក​ភាព​ របស់​អង្គ​ការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ពិភព​លោក (WTO) ។ ក្រុម​អ្នក​ចរចា​ពាណិជ្ជ​កម្ម​អន្តរ​ជាតិ​ មក​ពី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ថៃ នឹង​ ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ នៅ​ដើម​ខែ​ក្រោយ ដើម្បី​ផ្តល់​យោបល់​ លើបញ្ហា​នានា​ ដែល​សម​ភាគី​កម្ពុជា ត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ដំណើរ​ការ​នេះ​។

ថ្ងៃ ទី​៣០ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ នាយក​​ដ្ឋាន​​នា​យក​​រដ្ឋ​​មន្រ្តី Chavalit Yongchaiyudh បាន​​ថ្លែង​​នៅ​​ទី​​ក្រុង​​ភ្នំ​ពេញ​​ថា​ ប្រទេស​​របស់​​លោក​ នឹង មិន​​អនុញ្ញាត​​ឱ្យ​​ដី​​របស់​​ខ្លួន​ ត្រូវ​​បាន​​ប្រើ​​ដោយ​​ក្រុម​​បះ​​បោរ​​ជា​​ជម្រក​​​ចាប់​​ផ្តើម​​ ដើម្បី​​ផ្តួល​​រំលំ​​រដ្ឋា​​ភិបាល​​កម្ពុជា​​ឡើយ​​។ វា នឹង មិន​​មាន​​ឧប្បត្តិ​​ហេតុ​​កើត​​ឡើង​​ ដូច​​ដែល​​ពាក់​​ព័ន្ធ​​ នឹង លោក​​សុខ​ យឿន ដែល​​ត្រូវ​​បាន​​ចោទ​​ប្រកាន់​​ ពី​​បទ​​ប៉ុន​​ប៉ង​​ធ្វើ​​ឃាត​​លោក​​នាយក​​រដ្ឋ​​មន្រ្តី​​ហ៊ុន សែន នៅ​​ខេត្ត​​សៀម​​រាប​​ក្នុង​​ឆ្នាំ ១៩៩៨ នោះ​​ទេ​​។ [Bangkok Post-News 07/30/01]

Aug. 3, 2001 ថ្ងៃ ទី​៣ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០១ នាយក​ដ្ឋាន​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​វៀត​ណាម​ ង្វៀន តាន ឌុង Nguyen Tan Dung មាន​ប្រសាសន៍​ថា កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​វៀត​ណាម​ និង​ កម្ពុជា គួរ​តែ​ធ្វើ​ការ​រួម​គ្នា​ ដើម្បី​អនុ​វត្ត​សន្ធិ​សញ្ញា​ព្រំ​ដែន​រួម​គ្នា​ របស់​ពួក​គេ​។ លោក​សម្តែង​ក្តី​សង្ឃឹម​ថា​ CRAF នឹង​ ជួយ​ប្រ​ទេស​វៀត​ណាម​ ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​អដ្ឋិ​ធាតុ​ទាហាន​វៀត​ណាម​ ដែល​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​សមរ​ភូមិ​សង្គ្រាម​នៅ​កម្ពុជា​។ នាយ​ឧត្តម​សេនីយ៍​គន់ គីម អគ្គ​មេ​បញ្ជា​ការ​រង​នៃ CRAF បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “បក្ស​រដ្ឋ​ និង ប្រជា​ជន​វៀត​ណាម​មាន​ក្តី​សង្ឃឹម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដើម្បី​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​រីក​ចម្រើន​មួយ​”​ ។ [VNS ០៨/០៦/០១]

ថ្ងៃ ទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០១ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្ម​នុញ្ញ​ បាន​អនុ​ម័ត​សេច​ក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ដែល​បាន​រស់​ឡើង​វិញ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋ​សភា អនុម័ត​នៅ​ថ្ងៃ​ ទី​១១ ខែ​កក្កដា និង ដោយ​ព្រឹទ្ធ​សភា​នៅ​ថ្ងៃ ទី​០៧/០៨/០១​ ។សេច​ក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​​នេះ នឹង បញ្ជូន​ទៅ​សម្តេច​សីហនុ​ សម្រាប់​ការ​ចុះ​ហត្ថ​លេខា​របស់​ព្រះ​អង្គ​ មុន​ពេល​ដែល​ច្បាប់​នេះ​ក្លាយ​ជា​ច្បាប់​។​

ថ្ងៃ ទី​៨ ខែ​សីហា​ឆ្នាំ ២០០១ នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ហ៊ុន សែន​អំពាវ​នាវ​ ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រជុំ​ជា​បន្ទាន់​ នៃ រដ្ឋ​សភា ដើម្បី​ចាត់​តាំង​ការ​រុះ​រើ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​របស់​លោក​។ មុខ​តំណែង​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​យុត្តិ​ធម៌ កសិ​កម្ម រុក្ខា​ប្រមាញ់ និង នេ​សាទ និង ការ​អភិវឌ្ឍ​ជន​បទ នឹង​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូរ​។

ប៉ូលីស​ថៃ និង កម្ពុជា ចុះ​ហត្ថ​លេខា​លើ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ សហ​ប្រតិ​បត្តិ​ការ ដើម្បី​បង្កើន​ការ​បង្ក្រាប​ក្រុម​ក្មេង​ទំនើង​ រត់​ពន្ធ​យាន​យន្ត ដែល​លួច​ពី​ប្រទេស​ថៃ​ចូល​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ ភាគ​ច្រើន​នៃ​យាន​យន្ត​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​លួច នៅ​ទី​នេះ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ទិស​ដៅ សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ [បាងកកប៉ុស្តិ៍ - ព័ត៌មាន ០៨/០៩/០១]

ថ្ងៃ ទី​៩ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០១ ក្រសួង​ការ​បរទេស​ ប្រកាស​ធ្វើ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវ​ការ​ នៅ​កម្ពុជា ដោយ​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ឡាវ លោក Bounhang Vorachith ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១៥​-​១៧ ខែ​សីហា​ឆ្នាំ​ ២០០១ តាម​ការ​អញ្ជើញ​ របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន​។ ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​នេះ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ប៊ុន ហាំង នឹង​ជួប​ពិភាក្សា​ការ​ងារ​ជា​ផ្លូវ​ការ ជា​មួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅ​ទី​ស្តី​ការ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ហើយ នឹង ចូល​ជួប​សម្តែង​ការ​គួរ​សម ជា​មួយ​លោក​ជា ស៊ីម ប្រធាន​ព្រិទ្ធ​សភា និង ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​រណរិទ្ធិ​ប្រធាន​រដ្ឋ​សភា​។ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ក៏​នឹង​ ទៅ​ទស្សនា កន្លែង​ដែល​មាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ ផ្នែក​វប្ប​ធម៌​នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​។ សេច​ក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម នឹង ត្រូវ​ចេញ​នៅ​ចុង​បញ្ចប់​ នៃ​ ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវ​ការ​។ [FM Press Release]

ថ្ងៃ ទី​១០ ខែ​សីហា​ឆ្នាំ ២០០១ សម្តេច​ព្រះ​ នរោត្តម សីហនុ បាន​ឡាយ​ព្រះ​ហស្ត​លេខា​លើ​សេច​ក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​​សាលា​ក្តី​​ប្រ​ល័យ​ពូជ​សាសន៍ ទុក​ជា​ច្បាប់​។ សេច​ក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋ​សភា​ អនុម័ត​នៅ​ថ្ងៃ ទី​១១ ខែ​កក្កដា ព្រឹទ្ធ​សភា​នៅ​ថ្ងៃ ទី​២៣ ខែ​កក្កដា និង ត្រូវ​បាន​អនុ​ម័ត​ដោយ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ នៅ​ថ្ងៃ​ ទី​៧ ខែ​សីហា​។ អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ ស្វា​គមន៍​ចំពោះ​ការ​អនុ​ម័ត​ច្បាប់​នេះ​។​

ចេន ជីអ៊ីល មេ​ដឹក​នាំ​ក្រុម​ក្មេង​ទំនើង​ របស់​តៃវ៉ាន់​ ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង​ពី​ពន្ធ​នាគារ​ តាម​ពេល​វេលា​ដែល​ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង​ បន្ទាប់​ពី​គាត់​ត្រូវ​បាន​សាលា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ ផ្តន្ទា​ទោស​ពី​បទ​កាន់​កាប់​អាវុធ​ខុស​ច្បាប់​។​

ថ្ងៃ ទី​១៤ ខែ​សីហា​ ឆ្នាំ​២០០១ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន មាន​ប្រសាសន៍​ថា អង្គ​ការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ ត្រូវ​តែ​ទទួល​យក​ច្បាប់​កម្ពុ​ជា ស្តី​ពី​ច្បាប់​សាលា​ក្តី​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ​“អនុ​ស្សារណៈ​ នៃ​ ការ​យោគ​យល់​គ្នា ត្រូវ​តែ​អនុ​វត្ត​តាម​ច្បាប់​កម្ពុ​ជា​។ វា​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​ឱ្យ​ច្បាប់​កម្ពុជា​ អនុ​វត្ត​តាម​អនុ​ស្សរណៈ​នោះ​ទេ”​ ។ ប្រ​ទេស​កម្ពុជា និង UN គ្រោង​ នឹង​ ចរ​ចា​លម្អិត​អំពី​ថា​ តើ​ស្ថាប័ន​ពិភព​លោក​ពាក់​ព័ន្ធ នឹង សាលា​ក្តី​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​។​

លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​រំពឹង​ថា មាន​តែ​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ប្រហែល​ ១០​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ​ដែល នឹង ត្រូវ​ជំនុំ​ជម្រះ​លើ​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ ប្រឆាំង​ នឹង​ មនុស្ស​ជាតិ​។ លោក​បាន​និយាយ​ថា លោក​រំពឹង​ថា​ ខ្មែរ​ក្រហម​ថ្នាក់​ទាប​ នឹង​ មិន​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ គោល​ដៅ ​ដោយ​តុលា​កា​រអន្តរ​ជាតិ​ឡើយ​។ ទី​បំផុត​ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​ ក្នុង​ការ​បង្កើត​តុលា​ការ​អន្តរ​ជាតិ​ កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​ ប៉ុន្តែ​អង្គ​ការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ មិន​ទាន់​បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ ហើយ​ខ្លួន​បាន​សម្តែង​ ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា​ អតីត​សមា​ជិក​ខ្មែរ​ក្រហម​មួយ​ចំនួន​ នឹង​ មិន​ប្រឈម​ នឹង ​ការ​កាត់​ទោស​ឡើយ​។ លោក​ហ៊ុន​សែន​បាន​ព្រមាន​ថា លោក នឹង បន្ត​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​ដោយ​គ្មាន​ UN ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​ជំទាស់​ នឹង​ ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​។ [BBC]

ថ្ងៃ ទី​១៥ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០១ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ហ៊ុន សែន អំពាវ​នាវ​ឱ្យ​មាន​ភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់​ ក្នុង​ចំណោម​អតីត​មេ​បញ្ជា​ការ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដោយ​និយាយ​ថា មាន​តែ​មេ​ដឹក​នាំ​កំពូល​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​កាត់​ទោស​ដោយ​តុលា​ការ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ​។​

ថ្ងៃ ទី​១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០០១ ទី​ក្រុង​ហា​ណូយ សូម​ស្វា​គមន៍​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​បាន​អនុ​ម័ត​ច្បាប់​សាលា​ក្តី ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍ ដើម្បី​កាត់​ទោស​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ប៉ុន្តែ​នៅ​តែ​ស្ទាក់​ស្ទើរ​ក្នុង​ការ​និយាយ​ថា តើ​ខ្លួន​ នឹង សហការ​ជា​មួយ​សាលា​ក្តី​នេះ ដោយ​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ចូល​មើល​ប័ណ្ណ​សារ​ របស់​រដ្ឋ​ដែល​ នឹង​ ផ្តល់​ពន្លឺ​ដល់​ជន​ជាប់​ចោទ​សំខាន់​ៗ​ដែរ​ឬ​ទេ​។​

ថ្ងៃ ទី​១៧ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០១ ខៀវ​សំផន​សូម​អភ័យ​ទោស​ជា​សាធា​រណៈ ចំពោះ​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា ដែល​បាន​បាត់​បង់​សមា​ជិក​គ្រួសារ​ និង សាច់​ញាតិ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដែល​មាន​ភាព​ភ័យ​រន្ធត់​។ ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ខ្មែរ​ក្រហម​។

រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ព័ត៌​មាន​ ផ្ញើ​លិខិត​ទៅ​សហ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ ស្នើ​សុំ​រឹប​អូស​សៀវ​ភៅ “ ពន្លឺយុត្តិធម៌” ទាំង​អស់​ដែល​សរ​សេរ​ដោយ​មេ​ដឹក​នាំ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​លោក​សម​រង្ស៊ី​។​ ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ចោទ​ប្រកាន់​សៀវ​ភៅ​នេះ​ត្រូវ​បាន​សរ​សេរ ដើម្បី​វាយ​ប្រហារ​ និង ចោទ​ប្រកាន់​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ ដោយ​គ្មាន​ភស្តុ​តាង​ ហើយ​ដូច្នេះ​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ការ​សង្ស័យ​ និង​ បទ​បរិហារ​កេរ្តិ៍​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​។​

ថ្ងៃ ទី ១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០០១ ការ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​មួយ​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ ដែល​ផ្តល់​មូល​និធិ​ដោយ​ប្រធាន​ក្រុម​ហ៊ុន Microsoft លោក​ប៊ីល​ហ្គេត​ បាន​ទៅ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ទារក​ច័ន្ទ​រស្មី​ នៃ ខេត្តសៀមរាប ជា​កូន​ដំបូង​គេ​នៅ​អាស៊ី​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ថ្នាំ​បង្ការ​នេះ​។​

ថ្ងៃ ទី​២០ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០១ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន ច្រាន​ចោល​ការ​បដិ​សេធ របស់​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ខៀវ សំផន ថា​ជា​រឿង​គួរ​ឱ្យ​អស់​សំណើច​។ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ លោក​ពិបាក​យល់​ ពីរ​បៀប​ដែល​ខៀវ​ សំផន មិន​បាន​ដឹង​អ្វី​សោះ​ ពី​ភាព​ឃោរ​ឃៅ​នៅ​ពេល​លោក​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​។​

អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ជិត​ ៨០ ភាគ​រយ​ បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​ ដែល​គ្រោង​ នឹង ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ​ ទី​៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០០២ ។ ប្រហែល​ជា ៩០​ភាគ​រយ នៃ អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៨​។

ថ្ងៃ ទី​២១ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០១ រដ្ឋ​សភា​អនុម័ត​ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ដែល​ស្នើ​ដោយ​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន លី ធុច (ហ៊្វុន​ស៊ិន​ប៉ិច) ជំនួស​លោក​ឈឹម សៀក​លាភ​ ជា​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​អភិ​វឌ្ឍន៍​ រ៉ូឡា​ Rula​។ នាង​ ស៊ី​ទុង​ ជំនួស​លោក​អ៊ុក វីធុន​ ជា​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​យុត្តិ​ធម៌​ និង លោក​ច័ន្ទ​ សារុន​ ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​កសិ​កម្ម​ រុក្ខា​ប្រមាញ់​ និង​ នេសាទ​ ជា​ប៉ុស្តិ៍​ ដែល​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ការ​ស្លាប់​របស់​លោក ជា សុង​ កាល​ពី​ខែ​មេសា​។​

រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរ​ទេស ហោណាំ ហុង និង ក្រុម​ហ៊ុន​ជប៉ុន​ Amb.Gotaro Ogawa ចុះ​ហត្ថ​លេខា​លើ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ កំណត់​សំគាល់​ទាក់​ទង​ នឹង ជំនួយ​ឥត​សំណង​ ចំនួន​ ៣១១,០០០,០០០ ផោន (ប្រ​ហែល​ស្មើ ​នឹង ២៥០០,០០០ ដុល្លារ​អា​មេ​រិក) ដែល​បាន​ពង្រីក​ ដោយ​រដ្ឋា​ភិបាល​ នៃ ប្រទេស​ជប៉ុន​ ដល់​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ សម្រាប់​ការ​អនុ​វត្ត​គម្រោង​ សម្រាប់​អាហា​រូប​ករណ៍​អភិវឌ្ឍន៍​ធន​ធាន​មនុស្ស​។ ជំនួយ​នេះ​ នឹង​ ត្រូវ​ផ្តល់​ជូន​នៅ​ចន្លោះ​កាល​បរិច្ឆេទ​ នៃ ​ការ​ចូល​ជា​ធរ​​មាន​នៃ​ការ​រៀប​ចំ​បច្ចុប្បន្ន​ និង​ ថ្ងៃ ​ទី​៣១ ខែ​មីនា​ឆ្នាំ ២០០២​។

ថ្ងៃ ទី​២២ ខែ​សីហា ឆ្នាំ ២០០១ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ហ៊ុន សែន មាន​ប្រសាសន៍​ថា មេ​ដឹក​នាំ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ គឺ​លោក​សម​រង្ស៊ី​ នឹង ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ពី​បទ​ញុះញង់​កសិក​រ ឲ្យ​ធ្វើ​បាតុ​កម្ម​នៅ​ភ្នំពេញ​ ដើម្បី​ស្វែង​រក​ជំនួយ​ស្បៀង​អាហារ សំរាប់​ជន​រង​គ្រោះ​ដោយ​ទឹក​ជំនន់​។​ លោក​ហ៊ុន​សែន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា អ្នក​រង​គ្រោះ​ដោយ​ទឹក​ជំនន់​ពិត​ប្រាកដ​ នឹង​ មមា​ញឹក​នៅ​ផ្ទះ​ និង​ មើល​ថែ​គ្រួសារ​របស់​ពួក​គេ​។ ពួក​គេ​មិន​មាន​ពេល​វេលា​ ដើម្បី​មក​ភ្នំ​ពេញ​ទេ​។ កសិករ​ប្រមាណ ​៦០០​ នាក់​បាន​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ឧទ្យាន​ នៅ​មុខ​រដ្ឋ​សភា​អស់​រយៈ​ពេល​មួយ​សប្តាហ៍​។​

សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក លោក​ឯក​អគ្គ​រដ្ឋ​ទូត​ Kent Wiedemann នៅ​ក្នុង​សន្និ​សីទ​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុក​រលួយ​ បាន​រិះ​គន់​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ ជុំ​វិញ​ការ​ឆ្លើយ​តប​យឺត​របស់​ខ្លួន​​ប្រឆាំង​ នឹង អំពើ​ពុក​រលួយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​។ លោក​បន្ថែម​ថា​ ដោយ​មាន​ឆន្ទៈ​នយោ​បាយ​គ្រប់​គ្រាន់ ជំហាន​អាច​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ភ្លាម​ៗ​ ហើយ​សំណើ​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ សម្រាប់​ជំនួយ​បច្ចេក​ទេស​ និង​ ពេល​វេលា​ច្រើន​ទៀត​ក្នុង​ការ​តាក់​តែង​ច្បាប់​ពុក​រលួយ​គឺ​ជា​ “លេស​មិន​ល្អមួ​យ”​។

ថ្ងៃ ទី​២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០០១ ប្រធានា​ធិប​តី​ឥណ្ឌូ​នេ​ស៊ី លោក​ស្រី​មេហ្គា​វ៉ា​ទី ស៊ុក​ខា​ណូ​ប៉ូទ្រី​ មក​ដល់​ទី​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ​ ពី​ក្រុង​សៀម​រាប​ដែល​លោក​ស្រី​បាន​ចំណាយ​ពេល​ពីរ​បី​ម៉ោង​ ទៅ​ទស្សនា​អង្គរ​ សម្រាប់​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវ​ការ​រយៈ​ពេល ២​ថ្ងៃ​។ លោក​ស្រី ត្រូវ​បាន​ទទួល​ នៅ​ព្រលាន​យន្ត​ហោះ​ពោធិ​ចិន​តុង​ ដោយ​សម្ដេច​នរោត្តម​សីហនុ​។​

ប្រជា​ជន​ប្រមាណ​ ៣៥​ម៉ឺន​នាក់​ ត្រូវ​បាន​ជម្លៀស​ចេញ​ពី​តំបន់​លិច​ទឹក​នៅ​ប៉ែក​ខាង​កើត​ប្រទេស​។ រដ្ឋា​ភិបាល​ អំពាវ​នាវ​សុំ​ស្បៀង​​អាហារ​ និង​ ថ្នាំ​ពេទ្យ ដើម្បី​ទប់​ទល់​ នឹង​ ការ​ជម្លៀស​ចេញ​នេះ​។​

លោក​សម​រង្ស៊ី មេ​ដឹក​នាំ​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​ប្រធាន​រដ្ឋ​សភា​ ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​រណ​រិទ្ធិ​ ទាក់​ទង​ នឹង​ ការ​គំរាម​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ហ៊ុន​ សែន ក្នុង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​លោក​ពី​បទ​ញុះ​ញង់​ ឲ្យ​ធ្វើ​បាតុ​កម្ម​ និង​ ការ​រឹប​អូស​សៀវ​ភៅ​របស់​លោក​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា“ ពន្លឺ​យុត្តិ​ធម៌​”​។
ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​រណរិទ្ធិ​ឆ្លើយ​តប នឹង​ អ្នក​យក​ព័ត៌​មាន​នៅ​អាកាស​យាន​ដ្ឋាន​ពោធិ​ចិន​តុង​​ថា បិតា​របស់​ព្រះ​អង្គ​មិន​ត្រឹម​តែ​មិន​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​ខ្មែរ​ក្រហម​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​ជា​ជន​រង​គ្រោះ​ផង​ដែរ​។ លោក​បន្ថែម​ថា​ ព្រះ​​មហាក្សត្រ​ នឹង​ ត្រៀម​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​ប្រសិន​បើ​តុលា​ការ​កោះ​ហៅ។​

ថ្ងៃ ទី​២៤ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០១ ប៉ូលីស និង មន្រ្តី​គណ​បក្ស​និយាយ​ថា សកម្ម​ជន​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​គណ​បក្ស​សម​រង្ស៊ី​ បាន​ស្លាប់​បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​ខ្មាន់​កាំ​ភ្លើង​ពីរ​នាក់​បាញ់​ប្រហារ​។​ បុរស​អាយុ​ ៥៤​ឆ្នាំ ​ឈ្មោះ​តូច​ វឿន ត្រូវ​បាន​បាញ់​សម្លាប់​កាល​ពី​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ ទី​២៣​ ខែ​សីហា​ នៅ​ផ្ទះ​របស់​គាត់​ នៅ​ភូមិ​តា​ពាម​ ខេត្ត​សៀម​រាប​។ គណ​បក្ស​សម​រង្ស៊ី​អះ​អាង​ថា​ ការ​សម្លាប់​នេះ​គឺ​ជា​ហេតុ​ផល​នយោ​បាយ​។ ប៉ូលីស​និយាយ​ថា​ ការ​សំលាប់​នេះ​ គឺ​ជា​ជំលោះ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​។ [AFP]

ថ្ងៃ ទី​២៨ ខែ​សីហា​ ឆ្នាំ​២០០១ ឧបនា​យក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ស ខេង ជំរុញ​ឱ្យ​ឧត្តម​ស្នង​ការ អង្គ​ការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ ទទួល​បន្ទុក​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ ពន្លឿន​ការ​ខិត​ខំ ដើម្បី​ធ្វើ​មាតុ​ភូមិ​និវត្តន៍​ ជន​ភៀស​ខ្លួន​ម៉ុង​តាញ៉ា​ប្រមាណ ៣០០​នាក់​ មក​ពី​ប្រទេស​វៀត​ណាម​ ដែល​កំពុង​ជ្រក​កោន​នៅ​កម្ពុជា​។ ជន​ជាតិ​ម៉ុង​តាញ៉ា​ បាន​ភៀស​ខ្លួន​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋា​ភិបាល​វៀត​ណាម​បង្ក្រាប​លើ​បាតុ​កម្ម​តវ៉ា​អំពី​សិទ្ធិ​ដី​ធ្លី​។

ថ្ងៃ ទី​២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០០១ រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​បន្ទោស​ ឯក​អគ្គ​រដ្ឋ​ទូត​បរ​ទេស​ ប្រចាំ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ តាម​រយៈ​កំណត់​ទូត​ផ្ញើ​ទៅ​គ្រប់​បេ​សក​កម្ម​ការ​ទូត​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ ជុំវិញ​ការ​រិះ​គន់​របស់​ពួក​គេ​ ចំពោះ​ចំណាត់​ការ របស់​រដ្ឋា​ភិបាល ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ នឹង អំពើ​ពុក​រលួយ​។ កំណត់​សំគាល់​នេះ​ សំដៅ​ទៅ​លើ​ឯក​អគ្គ​រដ្ឋ​ទូត ដែល​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ“​ ឯក​អគ្គ​រដ្ឋ​ទូត​បាន​និយាយ​ដោយ​ប្រើ​ពាក្យ បញ្ឆោះ​កំហឹង​ ដែល​ញុះ​ញង់​ឱ្យ​មាន​ការ​បះបោរ​ ប្រឆាំង​ នឹង រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​ដែរ​។​ "

ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់ ដោយ​សារ​ទឹក​ជំនន់​ធ្ងន់​ធ្ងរ​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​ឈាន​ដល់ ៣៥​នាក់​ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ដោយ​សារ​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ខ្លាំង​ បន្ត​បង្ក​ការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ភូមិ​ បំផ្លាញ​ស្ពាន​ផ្លូវ​ថ្នល់ និង ដំណាំ នៅ​តាម​ទី​ជន​បទ​។ អនុ​ប្រធាន​គណៈ​កម្មា​ធិការ​ជាតិ​ គ្រប់​គ្រង​គ្រោះ​មហន្ត​រាយ​ លោក​ញឹម វណ្ណដា បាន​ប្រាប់ AFP ថា​ មនុស្ស​ ១៣​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​បាន​ស្លាប់​ ពេញ​មួយ​យប់​បន្ទាប់​ពី​ទឹក​ជំនន់​បាន​បន្ត​បាក់​ច្រាំង​ទន្លេ​មេ​គង្គ​ និង ទន្លេសាប​។ ជន​រង​គ្រោះ​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ទឹក​ជំនន់​ បាន​កើន​ឡើង​ដល់​ ៣៥​នាក់​ ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែសីហា​មក​។ ការ​ស្លាប់​ចុង​ក្រោយ​រួម​មាន​កុមារ ៥​នាក់​។ [AFP]

ថ្ងៃ ទី​៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០០១ អាជ្ញា​ធរ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ត​ស៊ូ​ ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ការ​ហូរ​ចូល​មក នៃ ប្រជា​ជន​ដែល​គ្មាន​ផ្ទះ​សម្បែង​ ដោយ​សារ​ទឹក​ជំនន់​ថ្មី​ៗ​នេះ។ ប្រជា​ជន​ជាង​ ១៣៥.០០០នាក់ គ្មាន​ផ្ទះ​សម្បែង​ បន្ទាប់​ពី​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ខ្លាំង​រយៈ​ពេល​ ២​សប្តាហ៍​។

ថ្ងៃ ទី៤ ខែ​កញ្ញា​ ឆ្នាំ​​២០០១ ប៉ូលីស​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ក្រុម​សិទិ្ធ​មនុស្ស​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ ដោយ​ដោះ​លែង​មនុស្ស ៥​នាក់​ដែល​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា បាន​នាំ​ទារក​ និង កុមារ​តូច​ៗ មក​ចិញ្ចឹម​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​ ដោយ​និយាយ​ថា ការ​ចាប់​ខ្លួន​ពួក​គេ គឺ​ជា​លទ្ធ​ផល​នៃ​ការ​យល់​ច្រឡំ​។ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​នគរ​បាល​ លោក​ហេង វឌ្ឍនា បាន​និយាយ​ថា “បន្ទាប់​ពី​យើង​បាន​ពិនិត្យ​ករណី​នេះ​ យើង​បាន​សំរេច​ដោះ​លែង​ពួក​គេ​ទាំង​អស់​ ពី​ព្រោះ​យើង​មិន​មាន​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ណា​មួយ​ត្រូវ​ដាក់​ទោស​”​។ ទារក​ចំនួន ១០​នាក់​ ដែល​មាន​អាយុ​ចន្លោះ​ពី​ ១០​ថ្ងៃ​ទៅ​ ២​ឆ្នាំ​ បូក​រួម​ នឹង​ ក្មេង​ប្រុស​ម្នាក់​ដែល​មាន​អាយុ ៣​ឆ្នាំ​ និង​ក្មេង​ស្រី​ម្នាក់​ដែល​មាន​អាយុ ៦​ឆ្នាំ​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ការ​វាយ​ឆ្មក់​ របស់​ប៉ូលីស​នៅ​យប់​ថ្ងៃ​ទី ៣​ខែកញ្ញា​។

ថ្ងៃ ទី​៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០០១ ក្រុម​មន្រ្តី​រដ្ឋា​ភិបាល​ បាន​អំពាវ​នាវ​ឱ្យ​មាន​ការ​បង្កើន​ ការ​បរិច្ចាគ​ស្បៀង​អាហារ​អន្តរ​ជាតិ​ ខណៈ​ខេត្ត​ជា​ច្រើន​ទៀត​ជាប់​ព្រំ​ដែន​ជា​មួយ​ប្រទេស​វៀត​ណាម​ បាន​រង​គ្រោះ​ដោយ​ទឹក​ជំនន់​ មាន​មនុស្ស ៥៦​នាក់​ បាន​លង់​ទឹក​បាត់​ខ្លួន​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​។ ញឹម វ៉ាន់​ដា​ ប្រធាន​នាយក​ដ្ឋាន​ NDMC មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រជា​ជន​ជាង​មួយ​លាន​នាក់​ឥឡូវ​នេះ​ បាន​រង​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ដោយ​ទឹក​ជំនន់​ នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន​ ១២ នៃ ២០​ខេត្ត​។ ផ្លូវ​ថ្នល់ និង ស្ពាន​ត្រូវ​បាន​ទឹក​ហូរ​អស់ ហើយ​វាល​ដំណាំ​ស្រូវ​ជា​ច្រើន​ហិតា​កំពុង​រង​ការ​គំរាម​កំហែង​។ [ប៊ីប៊ីស៊ី]

ថ្ងៃ ទី​១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០០១ មន្រ្តី​ប៉ូលីស​ម្នាក់​និយាយ​ថា​ ប៉ូលីស​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ បាន​រក​ឃើញ​ករ​ណី​បំផ្ទុះ​គ្រាប់​បែក​ កាល​ពី​ពីរ​ថ្ងៃ​មុន​នៅ​ទី​ស្នាក់​ការ​កណ្តាល​គណ​បក្ស​ហ៊្វុន​ស៊ិនប៉ិច និង បាន​ចាប់​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​ពីរ​នាក់​។ ជន​សង្ស័យ​ទាំង​ ២ នាក់​ឈ្មោះ​កែវ តា និង ជា សុផល ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​ ទី​៧ ខែ​កញ្ញា ហើយ​ពួក​គេ​បាន​សារ​ភាព​ប្រាប់​ប៉ូលីស​ថា​ ពួក​គេ​បាន​បោះ​គ្រាប់​បែក​ ចូល​ទី​ស្នាក់​ការ​កណ្តាល​គណ​បក្ស​ហ៊្វុន​ស៊ិនប៉ិច កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៨ ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០១ ជន​ភេរវ​ករ​ម្នាក់​ជា អ្នក​តស៊ូ​ដើម្បី​សេរី​ភាព​កម្ពុជា​ (CFF) និង​ មួយ​ទៀត​ គឺ​ ជា​អ្នក​បំផ្លាញ​ទំនាក់​ទំនង​ សហ​ប្រតិ​បត្តិ​ការ រវាង​ហ្វ៊ុន​ស៊ិនប៉ិច​ និង គណ​បក្ស​ប្រជា​ជន​។ ប៉ូលីស​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ពួក​គេ​ក៏​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ ជន​សង្ស័យ​ចំនួន​ ២​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​គឺ​ឈ្មោះ​នាគ ផល្លឹង និង ព្រំ ស៊ីធុន (Neak Phaling and Prom Sithun) នៅ​ផ្សារ​ថ្មី​ ចំ​កណ្តាល​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​កញ្ញា​។ អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​និយាយ​ថា​ ពួក​គេ​បាន​ធ្វើ​ការ​វាយ​ប្រហារ​ដោយ​គ្រាប់​បែក​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជាប់​ នឹង ក្រសួង​ការ​បរ​ទេស​នៅ​យប់​ថ្ងៃ​ទី​៥ ​ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០១ ។ [ប្រជា​ជន​ប្រចាំ​ថ្ងៃ] [The People’s Daily]

ថ្ងៃ ទី​១១ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០០១ ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​ក្តី​ ចាប់​ផ្តើម​សម្រាប់​អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​កម្ពុជា​ម្នាក់​ និង​ ជន​ជាតិ​អាមេរិ​កាំង​ពីរ​នាក់ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ ពី​បទ​បរិ​ហា​កេរ្តិ៍​ដែល​បាន​ប្ដឹង​ដោយ​ រដ្ឋ​មន្ដ្រី​ក្រសួង​ការ​បរ​ទេស​ហោ ណាំហុង​។ អ្នក​ទាំង​ពី​ត្រូវ​បាន​ប្តឹង​ លើ​អត្ថ​បទ​ចំនួន​ពីរ​ ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​កាសែត​ខេម​បូឌា​ដេលី​ កាល​ពី​ខែ​មករា​ លោក​ហោ ណាំ​ហុង​ ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​ថា​ បាន​ដើរ​តួ​នាទី​យ៉ាង​សកម្ម​ ក្នុង​ការ​គ្រប់​គ្រង​ជំរុំ​ពន្ធ​នា​គារ​នៅ​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដែល​ក្នុង​នោះ​ប្រជា​ជន​ស្លូត​ត្រង់ ត្រូវ​បាន​គេយ​ក​ចេញ​ពី​ជំរំ​ធ្វើ​ទារុណ​កម្ម​ និង​ សម្លាប់​ចោល​។ លោក​ហោណាំ ហុង ដែល​មិន​បាន​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​ឯ​តុលាការ​ បាន​និយាយ​ថា​ គាត់​ត្រូវ​បាន​តែង​តាំង​ជា​គណៈ​កម្ម​ការ​នៅ​ជំរុំ​ពន្ធ​នាគារ​ ប៉ុន្តែ​គាត់​គ្រាន់​តែ​ជា​អ្នក​ទោស​ប៉ុណ្ណោះ​។​ [អេភី] [AP]

ក្រសួង​ការ​បរទេស​ជប៉ុន​ ចេញ​សេច​ក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌​មាន​ ទាក់​ទង​ នឹង ការ​បន្ត​ផ្តល់​ជំនួយ​បន្ទាន់​ដល់​កម្ពុជា​។ រដ្ឋា​ភិបាល​ប្រទេស​ជប៉ុន​ បាន​សំរេច​ចិត្ត​ពង្រីក​ជំនួយ​ឥត​សំណង​បន្ទាន់​ចំនួន ១០០,០០០​ដុល្លារ (១០.៧០០,០០០ យ៉េន)​ និង​សំភារៈ​ ជំនួយ​បន្ទាន់​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​បាន​ធ្វើ​អោយ​ខូច​ខាត​ដោយ​ទឹក​ជំនន់​។ កម្ពស់​ទឹក​ទន្លេ​មេ​គង្គ បាន​ឡើង​ខ្ពស់​ដោយ​សារ​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ខ្លាំង​ ចាប់​តាំង​ពី​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​សីហា ដែល​បង្ក​ឱ្យ​មាន​គ្រោះ​មហន្ត​រាយ​ទឹក​ជំនន់​ នៅ​តាម​បណ្តា​ខេត្ត​ នៅ​តាម​ដង​ទន្លេ​។ រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​ស្នើ​សុំ​ជំនួយ​បន្ទាន់​ពី​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​។

ថ្ងៃ ទី​១២ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា គួរ​តែ​ប្រកាន់​យក​ភាសា​អង់​គ្លេស​ជា​ភាសា​ទី​២​ ឬ ភាសា​ធ្វើ​ការ​ដើម្បី​ទាញ​យក​ផល​ប្រយោជន៍​ពី បដិ​វត្ត​បច្ចេក​វិទ្យា​ព័ត៌​មាន​។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​លើក​កម្ពស់​ភាសា​អង់​គ្លេស​ នៅ​តាម​សាលា​រៀន​ នឹង​ ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ កាន់​តែ​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រ​ជែង​នា​ពេល​អនាគត​ ក្នុង​បរិ​បទ​នៃ​សមា​គម​ប្រជា​ជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ និង​ សាកល​ភា​វូប​នីយ​កម្ម​។ លោក​ក៏​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​គាំ​ទ្រ​គំនិត​ ដែល​ថា​ ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​គ្រប់​រូប​ គួរ​ចេះ​ដឹង​​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​បួន​ភាសា គឺ​អង់​គ្លេស បារាំង និង ភាសា​ នៃ ប្រទេស​អាស៊ី​បូព៌ា​។ [អេប៊ីស៊ី]

លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ហ៊ុន សែន ផ្ញើ​សារ​ចូល​រួម​រំលែក​ទុក្ខ​ដល់​សហ​រដ្ឋ​អា​មេ​រិក ចំពោះ​លោក​ប្រធានា​ធិបតី​ George Bush ថា “ប្រជា​ជន​កម្ពុជា និង ខ្ញុំ​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ជា​ខ្លាំង​ នៅ​ពេល​បាន​ដឹង​អំពី​សោក​នាដ​កម្ម​ដ៏​ធំ​ធេង​ ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​វាយ​ប្រហារ​ភេរវ​កម្ម​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​ ប្រឆាំង​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ ដែល​បណ្តាល​ឱ្យ​បាត់​បង់​ជីវិត​ និង​ របួស​យ៉ាង​ច្រើន​។​ ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​ខ្ញុំ ពាំ​នាំ​ ក្នុង​នាម​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​ និង​ ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​ សូម​ចូល​រួម​រំលែក​ទុក្ខ​ដ៏​ក្រៀម​ក្រំ​បំផុត​ ចំពោះ​ក្រុម​គ្រួសារ​ជន​រង​គ្រោះ​ នៅ​សហ​រដ្ឋ​អា​មេ​រិក​។ ក្នុង​ឱកាស​ដ៏​សែន​ក្រៀម​ក្រំ​នេះ​ខ្ញុំ​ជឿ​ជាក់​យ៉ាង​មុត​មាំ​ថា​ ពិភព​លោក​ទាំង​មូល​ត្រូវ​តែ​ខិត​ខំ និង​ ធ្វើ​សកម្ម​ភាព​រួម​គ្នា​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ នឹង អំពើ​ភេរវ​កម្ម​ នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក​របស់​យើង​សព្វ​ថ្ងៃ​។ សូម​ទទួល​យក​ការ​ធានា​ ពី​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ខ្ពស់​បំផុត​របស់​ខ្ញុំ​”​។

កង​រាជ​អាវុធ​ហត្ថ បាន​ដាក់​ពង្រាយ​ឡាន​កាណុង​បាញ់​ទឹក​ចំនួន ៥​គ្រឿង​ និង កង​កំលាំង​ជា​ច្រើន​នាក់​ ដើម្បី​បង្ក្រាប​ ពួក​ដឹក​នាំ​ក្រុម​កម្ម​ករ​ ដែល​បាន​ដើរ​ក្បួន​ត​វ៉ា នៅ​តុលា​ការ​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ ដើម្បី​ទាម​ទារ​អោយ​មាន​ការ​ដោះ​លែង​សហ​សេ​វិក​របស់​ពួក​គេ​។ សាក្សី​បាន​ដក​ស្រង់​សម្តី​ ដោយ​ទី​ភ្នាក់​ងារ​សារ​ព័ត៌​មាន​បារាំង​ AFP ថា​ កម្មករ ២០០​នាក់​បាន​ដើរ​ក្បួន​នៅ​តុលា​ការ បន្ទាប់​ពី​ការ​ចាប់​ខ្លួន​កូដ​ករ​ ៣​នាក់​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​កុប​កម្ម​មួយ​ កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​នៅ​ពេល​ដែល​កម្មករ​ពីរ​ពាន់​នាក់​ បាន​ធ្វើ​បាតុ​កម្ម​នៅ​រោង​ចក្រ​ស្បែក​ជើង​មួយ​។ កុប្ប​កម្ម​កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​ បាន​ផ្ទុះ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​និយោជិក ៩៦​នាក់ ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ឈប់​។ កុំព្យូ​ទ័រ​គ្រឿង​ម៉ា​ស៊ីន​រថ​យន្ត ៣​គ្រឿង​ និង រោង​ចក្រ​ស្បែក​ជើង​ម៉ាក​មី​ដាដា​ ៦០​ភាគ​រយ​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ ខណៈ​ការ​វាយ​បំបែក​គ្នា​រវាង​កូដ​ករ​ និង​ សន្តិ​សុខ។ [អេប៊ីស៊ី] [ABC]